logo idiomorf  
Bekijk de tekeningen op deze website en zie de kracht van de eenvoud
vorige afbeelding terug naar overzicht volgende afbeelding    
   
Doorsnee tekening van Luchtlagen van de aardatmosfeer  

 
 
 
   

Doorsnede van de aardatmosfeer
Bovenstaande infographic laat de aardatmosfeer zien in een doorsnee tekening. Hierop is te zien dat de Troposfeer het laagste deel is van de dampkring. Deze bevat ongeveer 80% van de totale massa aan lucht. De meeste meteorologische verschijnselen vinden in dit deel van de atmosfeer plaats. Denk aan wervelwinden, cycloon, hoge en lagedruk gebieden.
De troposfeer reikt boven tropische gebieden tot een hoogte van 16 tot 18 km. Boven de polen gaat hij na slechts 10 km via de tropopauze ver in de stratosfeer.
De term troposfeer is afgeleid van het Griekse woord "tropos" dat staat voor bewegen of mengen. Deze regio, die constant in beweging is, heeft ook de hoogste dichtheid. De troposfeer bestaat voornamelijk uit stikstof en zuurstof.

Zoekt u illustraties als deze?
Wij kunnen voor klanten als u een grote verscheidenheid aan wetenschappelijk educatieve tekeningen en animaties op maat maken. Hiervan ziet u een voorbeeld op deze pagina. Onze illustraties en animaties maken het mogelijk om compliceerde processen beter te begrijpen. Dit bespaart u geld en de eindgebruiker tijd. Onze tekeningen kunnen gebruikt worden voor zowel gedrukte als digitale media. Bekijk gerust andere voorbeelden op deze website. Of anders neem contact met ons op voor een afspraak.

Het verschil in temperatuur in deze laag is groot in vergelijking met de andere lagen. Op zeeniveau ongeveer 17°C tot -52°C bij het begin van de tropopause. De oorzaak van dat temperatuurverloop is het broeikaseffect. De aarde zendt straling uit in de vorm van infraroodstraling. Die wordt geabsorbeerd door gassen in de atmosfeer en teruggekaatst. Hoe hoger in de atmosfeer, hoe minder van die straling doordringt en geabsorbeerd kan worden en dus hoe kouder.
In de troposfeer neemt de temperatuur af met de hoogte. Het omslagpunt in deze trend markeert de tropopause die de scheidslijn vormt met de stratosfeer. Deze scheidslijn veroorzaakt de opwarming van de aarde door broeikasgassen. In de stratosfeer neemt de temperatuur toe met de hoogte.

De stratosfeer is de laag in de dampkring die zich bevindt tussen de troposfeer en de mesosfeer. De lagen worden gescheiden door respectievelijk de tropopauze en de stratospauze. Bij de evenaar begint de stratosfeer op ongeveer 17 kilometer boven het aardoppervlak (zeeniveau) en bij de polen op ongeveer 10 kilometer. Op een hoogte van 50 kilometer gaat de stratosfeer over in de mesosfeer.
Het begin van deze laag wordt – in tegenstelling tot de onderliggende troposfeer – gekenmerkt door een toenemende temperatuur bij toenemende hoogte. Waar de temperatuur verder de hoogte in weer afneemt, gaat de stratosfeer over in de mesosfeer. Het is ongeveer -50 °C op het laagste punt van de stratosfeer en tussen de 0 en 30 °C op het hoogste punt.
Er is een aanzienlijk verschil in samenstelling tussen de troposfeer en de stratosfeer. Zo bevat de stratosfeer meer ozon en minder waterdamp en koolstofdioxide dan de troposfeer.
Boven in de stratosfeer bevindt zich een hogere concentratie ozon. Dit gebied wordt dan ook de ozonlaag genoemd. De ozonlaag, die het gas ozon (O3) bevat, weert de ultraviolette (uv) straling van de zon. Dit is belangrijk, omdat uv-straling schadelijk is voor mens, plant en dier. Als mensen lang aan uv-straling worden blootgesteld, kan dit huidkanker veroorzaken. De toename van de temperatuur in de stratosfeer is een gevolg van de absorptie van ultraviolet licht van de zon. De hoeveelheid straling die doordringt, wordt kleiner naarmate de afstand tot de aarde afneemt. Gecombineerd met een grotere dichtheid van de atmosfeer resulteert dat in een temperatuurdaling.

Mesosfeer:
De Mesosfeer is de volgende laag boven de stratopause en loopt tot de bovengrens (Mesopause), die 80 km boven de aarde ligt. De gassen in de mesosfeer zijn te ijl om veel zonnewarmte op te nemen. Toch is de lucht hier dicht genoeg om meteorieten die de atmosfeer terecht komen, te vertragen. Ze branden dan op, wat te zien is als lichtstrepen aan de nachtelijke hemel. De temperaturen in de mesosfeer dalen tot –120*C bij de mesopause.

Thermosfeer:
De thermosfeer is de laag boven de mesopause. De gassen hierin zijn nog ijler dan die in de mesosfeer, maar ze absorberen ultraviolet licht van de zon. Hierdoor lopen de temperaturen aan de bovenkant op tot 2000*C, dat is op een hoogte van 700 km boven het aardoppervlak. In de thermosfeer ligt nog een aparte laag, de ionosfeer, die van 100 km tot 1000 km boven het aardoppervlak loopt.